Geen kerk zonder Jezus

Deze weken hebben we in onze kleine maar fijne kerk een miniserie over… de kerk. Onder de noemer ‘De gemeente als…’ bespreken we verschillende metaforen die in de bijbel worden gebruikt voor de kerk. Die wordt daarin onder andere vergeleken met een lichaam, een familie, een kudde en zelfs een bruid. (Dat laatste vind ik nog steeds erg cryptisch, al heb ik er al heel wat over gehoord.)

Nu las ik toevallig deze blog van collega Wouter waarin hij de scherpe stelling neerzet dat iedere kerk die niet belijdt dat Jezus Heer is, haar bestaansrecht heeft verloren.

Voor veel mensen uit de kerk zelf is dat een logische. Want in de kerk gaat het immers over Jezus. Maar zo vanzelfsprekend is dat niet. Er zijn legio dominees die niet zoveel met Jezus hebben. Er zijn er zelfs die het bestaan van God ontkennen. En er bestaan ongeveer net zoveel visies op God (de Ene, de Eeuwige, JHWH, Jehovah, G’d) als er kerkstromingen zijn.

Kortom, het is misschien wel een beetje kort door de bocht om te beweren dat een kerk zonder Jezus geen kerk is.

En toch is het per definitie zo.

Want in mijn studie naar de oorsprong van de kerk en de betekenis ervan, ontdekte ik dat er drie woorden zijn voor het fenomeen kerk: ekklesia, koinonia en kyriakos. De eerste komt het meeste voor en betekent letterlijk ‘geroepen naar een publieke plaats’. Ik moet dan denken aan de Hunger Games, waarin de inwoners van de districten worden opgeroepen om samen te komen op het centrale plein. (Enige verschil: bij de kerk gaat het om het vieren van goed nieuws, en niet om onderdrukt te worden.) Koinonia kun je herkennen in het woord community – gemeenschap, delen, intimiteit.

Dat wist ik allemaal al. Maar ik had me nooit gerealiseerd dat ons woord kerk is afgeleid van het Griekse woord kyriakos. En dat betekent letterlijk: Van de Heer. Die Heer, daar bestaat geen misverstand over: dat is Jezus Christus.

Drie woorden die alledrie iets moois laten zien van de kerk. Ik vertaal het maar zo: een gemeenschap (koinonia) van de Heer (kyriakos) die openlijk goed nieuws viert (ekklesia). En ja, dat betekent dus dat Wouter gelijk heeft: een kerk zonder Jezus als Heer is geen kerk. Per definitie.

PS: nieuwsgierig naar de miniserie? Kom gerust langs of luister de preken na.

3 gedachten over “Geen kerk zonder Jezus”

  1. Mooi! Maar…ik kan het me als de dag van gisteren herinneren dat ik tijdens één van m’n laatste opleidingsweken in discussie kwam met een medestudent die – zoals jij ook in je blog beschrijft – niets met Jezus kon. En ik vroeg hem hoe hij dan dacht dominee te kunnen zijn – verkondiger van het evangelie van Jezus… Er ontstond een gesprek in de groep en de docent vatte voor mij samen: ‘Tja, dat is de kerk, wen er maar aan…’

Geef een reactie